Boek
Nederlands

Een jaar uit het leven van Gesine Cresspahl

Uwe Johnson (auteur), Marc Hoogma (vertaler), Theo Veenhof (vertaler)
De ambitieuze roman Een jaar uit het leven van Gesine Cresspahl behelst het prachtige verhaal dat een jonge Duitse vrouw in New York vertelt aan haar dochtertje. Ze verhaalt over haar ouders en haar jeugd in een klein stadje in Mecklenburg. Het is een poging om terug te halen wat verloren is gegaan: haar moeder die vroeg overlijdt, haar familie die omkomt in de oorlog. Het gaat over onderdrukking
Titel
Een jaar uit het leven van Gesine Cresspahl / Uwe Johnson ; vertaald en van een nawoord voorzien door Marc Hoogma met medewerking van Theo Veenhof
Auteur
Uwe Johnson
Vertaler
Marc Hoogma Theo Veenhof
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Duits
Oorspr. titel
Jahrestage : aus dem Leben von Gesine Cresspahl
Uitgever
Amsterdam: Uitgeverij Van Oorschot, 2020
1595 p.
Aantekening
Verscheen oorspronkelijk in 4 aparte delen
ISBN
9789028280441 (hardback)

Besprekingen

Een eenzaam boek

Met Jahrestage. Aus dem Leben von Gesine Cresspahl is een monument van de Duitse literatuur eindelijk vertaald.

Alsof we op een rumoerig terras zitten en flarden opvangen van gesprekken aan naburige tafeltjes, zo voelt de lezer zich na de eerste bladzijden van Uwe Johnsons monumentale roman Een jaar uit het leven van Gesine Cresspahl (oorspronkelijk vier delen, verschenen tussen 1970 en 1983). Fragmenten van verhalen, plots begonnen, al even plots afgebroken en weer hernomen, waarin onbekenden opduiken en weer verdwijnen; eenzijdige telefoongesprekken; krantenartikels, ironisch becommentarieerd, dringen zich op — en de lezer moet uit deze scherven geschiedenis zelf maar weer een samenhangend beeld van de wereld reconstrueren.

De Duitser Uwe Johnson (1934-1984) is geen fatsoenlijk schrijver, die zich houdt aan de regels van wellevendheid en de lezer enkele uurtjes gezellige verpozing biedt. Een jaar uit het leven van Gesine Cresspahl is 'een uiteenspattende golf die ons omver gooit, laat rondtollen, over de korrelige bodem sleept,' en ons happend naar adem weer achterlaat.

Lees verder

Dichterbij dan je denkt

In zijn monumentale romancyclus zet Uwe Johnson aan tot nadenken over wat Duitsland is en wat het betekent om Duitser te zijn. Met een continue stroom details wekt hij de personages langzaam maar gestaag tot leven.

Nu de Verenigde Staten voor onze ogen eroderen en Engeland zijn eigen weg gaat, moet Nederland afkicken van zijn adoratie voor het Angelsaksische model en opnieuw bedenken wie zijn voorbeelden en vrienden zijn. En zo, omkijkend, zien we ineens Duitsland liggen, dichterbij dan je dacht, verder weg dan je vermoedt. Een erg raar land met in iedere provinciestad een lelijke concertzaal waar mensen die daarvoor een salaris ontvangen goed muziek maken voor een alledaags middenklassepubliek dat weet waarnaar het luistert en pas begint te klappen als het stuk klaar is.

Een land met bibliotheken waarin je niets leert over 'skills' of hoe je 'samen vaardig' wordt, maar waarin boeken zijn verzameld op basis van kwaliteit, gratis beschikbaar voor bezoekers die stil zijn en geconcentreerd werken. Waar de musea geen 'ervaringen bieden', geen 'platform zijn voor de ontmoeting van culturen', maar plekken zijn om te kijken naar mooie dingen en waar het publiek dat ook doet, aandachtig kijken…Lees verder

Als een getijdenboek

Onlangs verscheen de vertaling van 'Jahrestage' van Uwe Johnson. 1600 bladzijden. Wim Boevink leest en geeft zich gewonnen. Het slot van een driedelig leesverslag.

Eigenlijk zou ik in dit derde en laatste deel over Jahrestage het liefst Uwe Johnson zelf aan het woord laten, zodat u een indruk zou krijgen van zijn stijl, zijn oog voor detail, de veelheid van stemmen, de rijkdom van deze lange, lange tekst.

Maar welke passage ik ook overweeg, hij zou - losgezongen - onbegrijpelijk zijn door de namen, de vooruit- of terugverwijzingen en ik realiseer me hoe hecht en fijnmazig het weefsel is waaruit de roman bestaat.

Toch doe ik een poging.

"25 november 1967. Vandaag meldt The New York Times dat gisteren veldmaarschalk Eric von Manstein, de ontwerper van de Duitse blitzkrieg tegen Frankrijk in het jaar 1940, in Hirschhausen in West-Duitsland zijn tachtigste verjaardag groots vierde. Dit berichtje staat vlak onder het dagelijkse oorlogsnieuws uit Vietnam.

Een echtpaar in Chico, California kreeg uit Vietnam een doodskist met erin een onbekende man in plaats van hun aangekondigde zoon. Gistermiddag gingen twee volksvertege…Lees verder

Gedenkdagen

Onlangs verscheen de vertaling van Jahrestage van Uwe Johnson. 1600 bladzijden. Wim Boevink leest en geeft zich gewonnen. Het tweede deel van een driedelig leesverslag.

Twee werelden zijn er, zoals er altijd ten minste twee werelden zijn. In de roman van Uwe Johnson is er die van het heden in New York, in 1967-1968, en die van het verleden in een stadje in Mecklenburg, in het oosten van Duitsland, vanaf de jaren dertig tot in de jaren vijftig. Vanuit dat New Yorkse heden kijkt hij terug, door de ogen van zijn heldin, zijn protagonist Gesine Cresspahl.

Ik, lezer, wil van haar houden.

Want de schrijver wil dat ik zestienhonderd pagina's met haar doorbreng. Gesine is 34. Geboren werd ze in Jerichow, Mecklenburg, in het omineuze jaar 1933. Ze woont sinds vijf jaar in New York, alleen.

Alleen met haar tienjarige dochter Marie. Dat Gesine's vader en moeder niet meer leven, dat de vader van Marie niet meer leeft, dat dat iets te maken heeft met de politieke omstandigheden, met het naziregime, met de Sovjet-dictatuur, dat kun je als lezer nog niet weten, maar je voelt vanaf het begin een gemis. Er ligt weemoed over de zinnen. De Duits…Lees verder

Beginnen. Zal ik?

Onlangs verscheen de vertaling van Jahrestage van Uwe Johnson. 1600 bladzijden. Wim Boevink leest en geeft zich gewonnen. Het eerste deel van een driedelig leesverslag.

Waar begin ik. Waar begin ik aan. Ik wil u informeren over een roman. Hij ligt hier opengeslagen voor me. Er kringelt een leeslint uit. De roman is uitzonderlijk dik: 1600 pagina's.

Hij is oorspronkelijk tussen 1970 en 1983 in vier delen verschenen onder de titel Jahrestage. De schrijver heet Uwe Johnson. Hij overleed een jaar na de verschijning van het laatste deel.

Dit najaar werd - zomaar ineens - het werk in een Nederlandse vertaling uitgebracht door Van Oorschot, uitgevoerd in een linnen band en gedrukt op 50 grams dundrukpapier met lage doorschijnendheid.

In vertaling luidt de titel: Een jaar uit het leven van Gesine Cresspahl. Het boek was er niet gekomen als niet ene Marc Hoogma als groot liefhebber ongevraagd was begonnen te vertalen.

Het was niet eens zijn vak.

1600 pagina's. Ze beschrijven 365 dagen uit het leven van Gesine Cresspahl, tussen de 21ste augustus 1967 en de 21ste augustus 1968. Zomaar een datum, zomaar een jaar. Of toch nie…Lees verder

Over Uwe Johnson

CC BY-SA 3.0 de - Foto van/door
Onbekend

Uwe Johnson (Kamień Pomorski, West-Pommeren, 20 juli 1934 – Sheerness, Engeland, 24 februari 1984) was een Duits schrijver.

Leven en werk

Johnson studeerde Duitse taal- en letterkunde te Rostock en Leipzig. In 1959 vluchtte hij naar West-Berlijn, waar hij zich aansloot bij de schrijversvereniging Gruppe 47. Johnson wordt met onder andere Heinrich Böll en Günter Grass gerekend tot de grootste schrijvers van de generatie die kort na de oorlog begon met schrijven.

Het vroege werk van Johnson behandelt vooral de problematiek van het verdeelde Duitsland. Zijn stijl kenmerkt zich door discontinuïteit (frequente en abrupte tijds- en perspectiefwisselingen) en het ontbreken van eenduidige interpretaties: de lezer moet steeds zelf zijn zin in de werken van Johnson leggen.

Johnsons bekendste werk is het monumentale, vierdelige Jahrestage (1971, 1972, 1973, 1984). In dit werk wordt de actuele levenswerkelijkheid …Lees verder op Wikipedia